Kampen

Kampen

Stad aan de IJssel
In Kampen werd ik geboren en ik groeide er op. De stad kende ik als mijn broekzak en ik was geďnteresseerd in haar rijke historie die echt historie was. Op school hield ik spreekbeurten over de stad en maakte ik werkstukken (tiep-tiep-tiep op de oude Remington).
Toen ik er wegging had de stad zo'n 30.000 inwoners en was de kleinschaligheid ongeveer voorbij. Inmiddels ken ik de stad amper terug. Er is veel bijgebouwd en gemoderniseerd.

Oude IJsselbrug
De lange ijzeren brug die je ziet op de foto is ook al verleden tijd. Hij danste die brug. Als er zware vrachtauto's over reden voelde je 'm denderen. Ik ben er honderden keren over heen geweest, vooral op weg naar het station dat net buiten de stad aan de overant van de IJssel lag. Het is mijn oude IJsselbrug en ik weet nog dat die hef werd aangebracht. Daarvoor zat er een bascule-brugdek maar dat ding ging te langzaam en moest heel vaak op. Daarom werd de hele brug verhoogd en kwam er die hefinrichting. De brug is van na de tweede W.O. omdat de oorlogsspringstof goed werkte. Mijn vader kent dus nog een oudere brug met twee prachtige poorten aan beide kanten - zijn oude IJsselbrug.

Is dat een Estafette?
Dit is die "Oldestroate". Er lagen kinderkopjes die bij glad weer spekkieglad waren en in droogstand geweldig denderden. Een feest om met een rotgang over te rijden. Die vier pandjes op de Oudestraat bij het inrijverbod ken ik goed. De pomp is de bromfietsbenzinepomp van Potkamp. Dochter Henny zat bij mij in de klas. Ik kocht er bromfietsspullen (ze hadden Honda-onderdelen) en radio-onderdelen (klein assortiment). Naast Potkamp had je woninginrichting Holleman. Dochter Tineke zat ook bij mij op school (ook de MAVO?). Ik zie nu pas dat de firma Holleman een Renault Estafette model 1000 verhoogd en verlengd erop nahield. (In 1984 ging ik met zo'n ding naar Frankrijk en strandde er in de Bourgogne.) Dan had je de kapper en daarnaast de Bieb. Inmiddels is dat een museum - ik versleet er eeuwenoude traptreden op weg naar de leeszaal om een baantje te zoeken en daarvoor ging ik wekelijks naar de kinderafdeling op onbereikbare hoogte. Wat een trappengedoe in "het Olde Vleischhuis".
Even voor Potkamp zat "maison Brummelaar", een betere banketbakker annex theehuis. Zoonlief XYZ (het mietje) zat ook al bij mij in de klas. Tegenover Brummelaar had je het mooie postkantoor voor de pecunia die je met betaalkaarten en voldoende legitimatiebewijs van een argwanende beambte overhandigd kreeg. Dat was in de tijd dat PTT en KPN nog staatsbedrijf waren en invaliden de trap niet konden nemen van het postkantoor.

De Troubadour en Koldijk
Aan de andere kant van de Oudestraat waren een paar ondernemers favoriet. Bij Telder kon je uit bakjes 5x die-spijker en 8x die-schroef kopen. In de Steur vergaderde de etherpiratenclub waar ik lid van was. Zo'n volkscafé met namaakpersjes op tafel.
Mijn echte adressen waren de Troubadour en Radio Koldijk. Daar kocht je singletjes en kon je elke week de top-40 halen."Het enige echte gedrukte exemplaar van de Veronica top-40". Dat deed ik dus trouw. De Troubadour sponsorde enigszins mijn rondrijdiscotheek. Ik kreeg korting op de singletjes in ruil voor reclame tijdens optredens. De Troubadour is foetsie en Koldijk werd Megapool.

Opgesloten in de Koornmarktspoort
De witte poort is tegenwoordig weer baksteenrood. Ik ken die poort heel goed, omdat ik er uren opgesloten heb gezeten in een torenkamer. Daar neusde ik stiekum rond en was ik verdiept in oude documenten terwijl de museumbewaker de deuren goed op slot deed en huiswaarts ging. Pas toen het donker werd merkte ik dat alles op slot zat. Het was in de pré-alarminstallatietijd en niemand kwam me als indringer arresteren. Alleen een torenraampje van 20 bij 30 wilde open en door muren van een meter schreeuwen had weinig zin. In de vensteropening lagen oude duivennesten waarvan ik takjes ver weg begon te gooien. Na uren allerlei zooi van me af gegooid te hebben kreeg iemand in de gaten dat er iets raars gebeurde en werd ik bevrijd....

De Bovenkerk
Voor mij indrukwekkend groot, die Bovenkerk. Nog steeds trouwens. Ik MOEST minstens naar de jeugddienst en miste daardoor Floris en die gekke tovenaar op teevee. Al mijn vriendjes hadden het daar de volgende week over en ik wist van niks want die jeugddienst. De kerk zat afgeladen vol tijdens de Hogeschooldag. Dat was een dag van de grif-verkeerde-theologische-hogeschool. Alle kerkgebouwen en zelfs diverse tenten zaten dan afgeladen vol reli-fans. In Kampen waren twee Hogescholen, elk natuurlijk de enige waarheid verkondigend.
In de Bovenkerk nam mijn vader zijn "Door Eendracht Verbonden"-LP's op. Het Hervormd Kerkkoor waar ik meezingen moest (als turfje gedurende korte tijd....) nam platen op in de Broederkerk.
Het kerkelijk leven was belangrijk in Kampen. Er waren die Hogescholen, maar ook nog eens ruim dertig kerkgenootschappen, die elk hun eigen gelijkje hadden en daarvoor een predikplekje hadden. En als dan weer iemand een geschilpuntje ontdekte, was er zo weer een nieuwe club. Samen bouwden ze dan een volgende kerk en noemden die bijvoorbeeld "Eudokia" - enige waarheid. Fraai hoor!

Dialect
Het kamper dialect is er nog. Als ik nog eens over de "Oldestroate" loop en het dialect hoor, verbaas ik me erover dat het er nog is. Als je de EN inslikt, de G en H niet uitspreekt en wat klinkers omzet: IJ -> IE, OE -> UH, OO -> EU, kom je een heel eind.
"Et knien zit in zien 'olletje"
"Eee joh, muhj ies 'eur'n"
"Zeg ieje deur, van wie bi-j d'r ene?"
"Moh, weur is mien vao 'ebleem? Issie weer op ut pliesiebroo?"

Mijn vader kan het aardig, ik amper. Hij is ook goed thuis in bijzondere woorden en uitdrukkingen waarvan ik er een paar opnoem:
wetie wa'n ankien is? 'n ankien is 'n skeet op 'n plankien weet je wat een XXX is? een XXX is een scheet op en plankje
eu-neuze goedbedoeld scheldwoord voor een jongen
eu-belle goedbedoeld scheldwoord voor een meisje
issut wezel? is het echt waar?
zak moh zč 'n stopwoord: zal ik maar zeggen
eui 'n gruhs begroeting; afgeleid van "hoi (hooi) en gras"
wah muhj? wat wil je?
'oe ei-ut-tan? hoe gaat het met je? (hoe heb je het dan?)

 

 

Klik hier om (weer) naar de pagina "Gewoond" te gaan.
Klik hier om (weer) naar de kaart van Nederland te gaan.