Dordt

Dordrecht

Dordrecht, eiland tussen rivieren
In Dordrecht wachtte me een aangename verrassing: Dordrecht.
De stad kende ik een beetje doordat tante Smak, zoals ik de zus van mijn vader noemde, er tientallen jaren woonde. In mijn grotendeels gefantaseerde herinnering was Dordrecht een viezige benauwde stad met bekrompen bewoners. Dordt was de bakermat van het Nederlandse Calvinisme. De Statenvertaling kwam er vandaan en ook de "Dordtsche Leerregels", waarin staat wat je geloven, doen en laten moet.

Maar er was een interessante vacature bij de gemeente en dus toog ik naar Dordt.

 

Toen ik er woonde had de stad zo'n 115.000 inwoners. Die woonden vooral in de stadsuitbreidingsgebieden Stadspolders, Krispijn en Wielwijk. In de oude binnenstad woonden maar weinig mensen - er is ook niet veel plek in de eeuwenoude straten en stegen.Toch is dat het allermooiste stuk Dordrecht. Dr is het water, de inspiratie en de ontmoeting met het rijke verleden van de stad.
Ik bofte met het prachtige, maar erg verwaarloosde, dubbele woonhuis aan de Singel, die als een boog om de oude stad loopt. Deze "Singelboog" is de eerste stadsuitleg die Dordt in het midden van de negentiende eeuw buiten de poorten waagde. Zo woonde ik tussen de mooie binnenstad en het station, vlak bij mijn werk op het Stadskantoor. De spoorlijn vormde een goede afscherming met de achterstandswijk Krispijn en Wielwijk en Stadspolders lagen nog (veel) verder weg. Wel de lusten, niet de lasten.

Zoals je op de foto die vanaf de toren is gemaakt zien kan, is de binnenstad vooral een havenstad. In die binnenstad stroomt veel water, dat meegaat met eb en vloed. Het getijdenverschil bedraagt ondanks de Deltawerken nog zo'n halve meter.

 

Na de teloorgang van de binnensleepvaart raakte Dordt in de versukkeling. Grote bedrijven, zoals de Dordtse meterfabriek, de EMF, de Victoria-koekjesfabriek en de scheepswerven stopten ermee en Dordt zag lange tijd geen kans te profiteren van haar mooie binnenstad en het omringende water.
Het beeld dat ik van de stad had, klopt voor pakweg de jaren zestig en zeventig.

 

Het Dordtse gemeentebestuur heeft in de zeventiger jaren met een enorme kaalslag gepoogd het tij te keren. Een spoor van verwoesting liet zij in de oude binnenstad achter, waarvan het uitgraven van de Spuihaven midden 90 de enig mogelijke herstelpoging was; wat aan middeleeuwse huizen en stadswallen vernield is voor bijvoorbeeld het Statenplein, komt natuurlijk niet meer terug.
Ook de aanleg van de zeehavens leverde geen herstel van werkgelegenheid op.

De stad bloeide op toen zij haar verborgen schatten ontdekte en zichtbaar maakte. Steeds meer mensen doen een "dagje Dordt", bijvoorbeeld tijdens "Dordt in Stoom" of het "Belcanto Festival". Maar het Kunstrondje Dordt en de Dordtse Boekenmarkt trekken ook veel kijkers.
Toen ik in de stad woonde, liep ik graag een rondje door de binnenstad. Het voelt er prettig.

 

Markant is natuurlijk de toren van de Grote Kerk. Het had de hoogste toren van Nederland moeten worden en de bouw is zo ook opgezet. Met uitzondering van de fundering dan. De toren begon door verzakking gevaarlijk te hellen en bij 60 meter (eigenlijk pas op de helft) werd de bouw stopgezet en kreeg de toren haar rare hoedje met het opvallende uurwerk.
De fundering is de zwakke plek van alle huizen in Dordrecht: ze staan op een soep van modder en veen, op dunne platen zand. Daar kan een paal "doorheen zakken" en de instabiele bodem is enigszins beweeglijk.
Bovendien heeft men op grote schaal over het hoofd gezien dat houten heipalen alleen goed blijven als zij onder (grond-)water staan; door drainage waarvan de Gemeente en het Waterschap elkaar nu beschuldigen, hebben veel huizen funderingsschade opgelopen. De huizen in de binnenstad en de 19e-eeuwse schil daaromheen staan daarom schots en scheef.

De toren heeft een omvangrijk carrillon en is goed bespeelbare klokken. Ik weet daar alles van, want in de herfst van 2002 was ik er eenmalige assistent van stadsbeiaardier Henri Groen en speelde met hem "Kortjakje". Dat was een afscheidscadeutje van de gemeente - als iemand uit het management wegging, mocht die een "onmogelijke" wens doen. Mijn wens werd mogelijk gemaakt....

 

 

Klik hier om (weer) naar de pagina "Gewoond" te gaan.
Klik hier om (weer) naar de kaart van Nederland te gaan.